Herkomst van "Het op je heupen hebben"

Herkomst van "Het op je heupen hebben"

Wanneer iemand “het op zijn heupen heeft”, komt hij of zijn ineens terecht in een opgewonden staat van zijn. Hoewel de uitdrukking “Het op je heupen hebben” niet per se een negatieve betekenis heeft, wordt deze zegswijze vaker in negatieve zin gebruikt dan in positieve zin. Over de oorsprong van deze uitdrukking bestaat geen eenduidige verklaring, zoals we zullen toelichten in dit artikel.

Over de herkomst van “Het op je heupen hebben” bestaan twee belangrijke verklaringen. De eerste is dat de zegswijze te maken heeft met een tekst uit de Bijbel. In het Bijbelboek Ezechiël komt namelijk de volgende passage voor: “Schreeuw het uit, mensenkind, en sla op je heup, want het zwaard treft mijn volk…” Het “op je heup slaan” wordt in deze tekst beschouwd als een manier om grote verbijstering uit te drukken.

Volgens de tweede theorie over de oorsprong van deze uitdrukking heeft “het op je heupen hebben” simpelweg te maken met lichamelijke klachten aan je heup. Hierbij wordt met name verwezen naar de aandoening ischias. Deze pijnlijke aandoening wordt ook wel heupjicht genoemd (ook al heeft het officieel niets met jicht te maken). Mensen met ischias hebben last van zenuwpijnen. De pijn die zich meestal in de heup bevindt kan erg heftig zijn, in sommige gevallen zo heftig dat je niet meer in staat bent te lopen.

Spreekwoorddeskundigen verdedigen deze laatste theorie met het argument dat wanneer mensen deze heftige pijnen ervaren, ze ineens gekke bewegingen kunnen maken van de pijn. De manier waarop mensen op de pijn in de heupen reageren zou dan hebben geleid tot het ontstaan van de uitdrukking “Het op je heupen hebben”.